Moja Sejneńszczyzna, Szkoła Podstawowa im. mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala" w Sejnach

Szkoła Podstawowa w Sejnach

im. mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala"

Program - "Moja Sejneńszczyzna"

Program Edukacji Regionalnej dla klas I - III Szkoły Podstawowej

Opracowały:
mgr Bogusława Borowska, mgr Joanna Mackiewicz, mgr Beata Wiśniewska,
Sejny 2004

"Aby mierzyć drogę przyszłą, trzeba wiedzieć skąd się wyszło"

Cyprian Kamil Norwid

Wstęp

Program został opracowany z chęci przybliżenia najmłodszym uczniom miejsca pochodzenia. Identyfikacja z ich "małą ojczyzną" powinna przebiegać w sposób naturalny poprzez różne doświadczenia, obserwacje, przeżycia i związki emocjonalne z rodziną, szkołą, miejscem zamieszkania, najbliższą okolicą i regionem.
Poznanie rodzinnej miejscowości i jej okolic powinno odbywać się od wczesnego dzieciństwa. Należy je realizować na każdym etapie edukacji, uwzględniając metody i formy pracy dostosowane do rozwoju psychofizycznego i intelektualnego.
Kultura narodu będzie istniała, jeżeli będzie przekazywana z pokolenia na pokolenie. Najskuteczniejszym sposobem zachowania jej oraz trwania jest poznanie najbliższego otoczenia, własnego regionu, a także jego wartości narodowych i ogólnoludzkich. Dziecko w młodszym wieku szkolnym wielu spraw jeszcze nie rozumie, wiele jednak może przeżywać. Radość, zachwyt, podziw, szacunek dla rodzinnych stron to przeżycia, które wpływają na ich poznanie na podstawie coraz bogatszej już wiedzy. Pierwsze przeżycia i doświadczenia dziecięce, szczególnie o silnym zabarwieniu emocjonalnym, są najbardziej trwałe i pozostają na całe życie. Dlatego szkoła, nauczyciele realizując program edukacji regionalnej powinni bazować na przeżyciach dziecka i jego emocjach, wpajając w niego szacunek i dumę.
Program opracowany jest zgodnie z założeniami programu zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej. Nie narzuca sztywnej realizacji treści w danej klasie, obejmuje cykl dwuletni - 20 godzin w każdym roku szkolnym.
Przewidywane efekty obejmują zdobycie umiejętności, wiedzy, wzmocnienie więzi oraz aktywny udział w życiu rodziny, szkoły, miasta i regionu.

Mottem przewodnim może być hasło: "Jestem dumny, że urodziłem się w Sejnach".

Regionalizm w programie nauczania w szkole podstawowej
  • Założenia programowe "Dziedzictwo kulturowe w regionie" wydane przez MEN-1995 rok.
  • Zarządzenie MEN z 15 lutego 1999 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego (Dz. U nr 14 poz. 129 ) dotyczące wprowadzenia edukacji regionalnej z późniejszymi zmianami.
  • Program autorski przyjął charakter modyfikujący w oparciu o program nr DKW-4014-267/99 WSiP "Program wczesnoszkolnej edukacji XXI wieku klasy I-III" Jadwigi Hanisz "Wesoła szkoła" - podręczniki oraz program nr DKW-4014-149/99 Wydawnictwo Nowa Era "Program nauczania dla I etapu - edukacji wczesnoszkolnej"- praca zbiorowa.
  • podręczniki "Już w szkole".
  • Program zakłada ewaluację po realizacji.
Cele ogólne:

Wspomaganie dziecka w jego wszechstronnym rozwoju przez:

  • Tworzenie warunków sprzyjających zorganizowanej aktywności dziecka.
  • Doskonalenie osobowości ucznia.
  • Zgodne współdziałanie z innymi.
  • Uczestnictwo w świecie kultury.
  • Współistnienie z przyrodą.
  • Wyrabianie postawy wrażliwego obserwatora.
  • Umiejętność korzystania z zasobów informacyjnych.
Cele edukacyjne:
  • Poznanie najbliższego środowiska i specyfiki swego regionu.
  • Kształtowanie szacunku wobec dorobku przeszłych pokoleń.
  • Rozwój postaw patriotycznych związanych z tożsamością kultury regionalnej.
  • Potrzeba ochrony tradycji.
  • Utrwalenie zwyczajów, obrzędów ludowych.
  • Dostrzeganie specyfiki przyrodniczej i kulturowej najbliższej okolicy.
  • Budzenie zainteresowania historią, kulturą regionu, "małą ojczyzną"
  • Uświadomienie znaczenia zachowania i pomnażania dzied`zictwa kulturowego naszej okolicy.
  • Poszanowanie i pielęgnowanie tradycji regionu, rozwijanie wrażliwości na jej piękno.
  • Utrwalenie w pracach literackich, fotograficznych, plastycznych, tkackich, ceramicznych i filmowych ciekawych miejsc, strojów, ludzi, opowieści, legend i pieśni.
Cele wychowawcze:
  • Rozwój wyobraźni, fantazji oraz kompetencji aktorskich, językowych, plastycznych, muzycznych, tanecznych w różnych dziedzinach.
  • Tworzenie wzajemnej akceptacji w grupie.
  • Tolerancja wobec innych.
  • Wzmacnianie poczucia własnej wartości.
  • Wdrażanie do odpowiedzialności, punktualności, dokładności.
Treści programowe:

Opracowana propozycja programu regionalnej edukacji wczesnoszkolnej stanowi próbę jego realizacji w oparciu o integrację między przedmiotową, opartą na poznaniu bliższego i dalszego środowiska, poprzez bezpośrednią obserwację, baśnie, legendy, regionalną mitologię, wybrane elementy historii, tradycji własnej miejscowości i regionu.

  1. Najbliższe otoczenie domu rodzinnego, sąsiedztwa, i szkoły.
  2. Ogólna charakterystyka geograficzna i kulturowa regionu oraz jego podstawowe nazewnictwo; główne symbole regionalne.
  3. Elementy historii regionu i ich związki z historią i tradycją własnej rodziny.
  4. Język regionu, gwara i nazewnictwo.
  5. Lokalne i regionalne tradycje, święta, obyczaje i zwyczaje.
  6. Miejscowe podania, przysłowia, muzyka, architektura, plastyka, tradycyjne rzemiosło, sztuka ludowa i folklor.
  7. Sylwetki osób zasłużonych dla środowiska lokalnego, regionu.
Metody pracy:
  • metody asocjacyjne
  • metody problemowe
  • metody praktyczne
  • metody ekspresyjne
Formy pracy:
  • indywidualne
  • grupowe
  • zbiorowe
Przewidywane osiągnięcia ucznia:
  • zna i pielęgnuje tradycje regionu, dostrzega ich piękno i oryginalność,
  • zna historię swego regionu,
  • wie, co to jest drzewo genealogiczne,
  • zna tradycje rodzinne,
  • dostrzega wpływ wartości związanych z kulturą regionu na życie poszczególnych ludzi
  • zauważa związki tradycji rodzinnych z tradycjami regionu,
  • świadomie uczestniczy w życiu wspólnoty lokalnej, w zachowaniu i pomnażaniu dziedzictwa kulturowego.
Procedury osiągnięcia założonych celów:
  • wycieczki
  • spotkania
  • imprezy klasowe i szkolne
  • konkursy
  • lekcje
  • zajęcia w ośrodku "Pogranicze - Sztuk, Kultur, Narodów w Sejnach", które odbywać się będą w oparciu o następujące pracownie:historyczna, teatralna, muzyczna, śpiewu, cramiczna, tkacka, filmowa, fotograficzna
Współpraca z rodzicami i instytucjami lokalnymi:
  • zaangażowanie i pomoc rodziców w organizację wycieczek, imprez, spotkań itp.
  • Współpraca z:
    • Ośrodkiem "Pogranicze - Sztuk, Kultur, Narodów w Sejnach"
    • Domem Kultury Litewskiej
    • Ośrodkiem Kultury w Sejnach
    • władzami lokalnymi
Tematy zajęć:
  1. 1. Legendy sejneńskie - pracownia historyczna i plastyczna.
  2. Baśnie sejneńskie - pracownia teatralna i plastyczna.
  3. Dawne zawody sejneńskie
    • tradycje tkackie Sejneńszczyzny - Sejpaki, pokaz pracy na krosnach
    • tradycje garncarskie Sejneńszczyzny, słynni sejneńscy garncarze m in. rodzina Winiewiczów, - pracownia ceramiczna, zajęcia na temat technik ceramicznych, wyroby ceramiczne przygotowywane przez dzieci.
  4. Mieszkańcy Sejn - Krótka opowieść o historii i kulturze danej grupy narodowościowej, nauka podstawowych słów, nauka pieśni, tworzenie słownika sejneńskiego (w przygotowanej przez dzieci dużej księdze)
  5. Litwini
    • pracownia historyczna - legenda o Jegle i Żaltinisie
    • pracowni muzyczna - nauka pieśni i tańca korowodowego dla dzieci
  6. Cyganie
    • pracownia historyczna i filmowa, m. in. film animowany z muzyką Bizeta pt. "Carmen"
    • pracownia plastyczna - wykorzystanie cygańskiej malowanki dla dzieci
    • pracownia muzyczna - nauka hymnu cygańskiego "Gelem, Gelem"
  7. Żydzi
    • pracownia historyczna, filmowa - film animowany pt. "Miasteczko Chełm"
    • pracownia muzyczna - zajęcia na temat instrumentów i muzyki żydowskiej z członkami Kapeli Klezmerskiej
    • pracownia plastyczna - rysowanie miasteczka w dużym formacie - wspólny braz
  8. Rosjanie Staroobrzędowcy
    • pracownia historyczna, filmowa, plastyczna, muzyczna - pieśni starowierców wykonywane przez zespół "Rabina", nauka tańca korowodowego pt. "W naszym siele swada budiet"
  9. Historia Sejn
    • pracownia historyczna
    • pracownia ceramiczna - lepienie z gliny domków sejneńskich
    • pracownia plastyczna - tworzenie mapy dawnych Sejn
    • pracownia filmowa - film dokumentalny z 1961 roku pt. "Sejneńskie barwy"
  10. Słynni Sejneńczanie - biskup Antoni Baronowski, Szymon Konarski, rabinAwigdor itd.
  11. Sejny dzisiaj - wycieczka
    • pracownia fotograficzna - przygotowanie z dziećmi katalogu zdjęciowego Sejn, pokaz multimedialny na dużym ekranie
  12. Przygotowanie przez dzieci krótkiego filmu - reportażu na wybrany przez dzieci temat w oparciu o pracownię filmową
  13. Dziadkowie, rodzice dzieci - drzewo genealogiczne - pracownia plastyczna
  14. Spektakl teatralny pt. "Kroniki sejneńskie"
Test ewaluacyjny
  1. Moja miejscowość nazywa się: ................................
  2. Mój dokładny adres to: ................................
  3. Stolicą mojego województwa jest: ................................
  4. Jakiej narodowości ludność zamieszkiwała Sejneńszczysnę? ............................
  5. Mieszkańcy mojego miasta zajmują się: ............................
  6. Zakłady pracy w moim mieście: ............................
  7. Turystom przyjeżdżającym do Sejn polecam do zwiedzania:............................
  8. Podaj nazwę rzeki przepływającej przez Sejny ............................
  9. Z jakimi miejscowościami graniczą Sejny? ............................
  10. Zaznacz na mapie konturowej położenie swojej miejscowości.
Bibliografia:
  1. Z. Filipowicz "Suwalszczyzna", Warszawa 1980
  2. E. F. Klimaniec "Sanktuarium Matki Boskiej w Sejnach",
  3. J.Janisis "Materiały do dziejów Ziemi Sejneńskiej", Białystok 1975
  4. "Kroniki sejneńskie" pod redakcją B. Szroeder, Sejny 2001
  5. "Sejneńszczyzna" pod redakcją J.Kozakiewicza, Sejny 2003
  6. "Ziemie Przygraniczna" pod redakcją M. Kurp, Starostwo Powiatowe w Sejnach 2004
  7. M. Karpowicz "Spacerkiem po sentymentalnych Sejnach" Sejny
Efekt pracy dzieci, nauczycieli i rodziców

Efekt pracy dzieci, nauczycieli i rodziców

Efekt pracy dzieci, nauczycieli i rodziców

Efekt pracy dzieci, nauczycieli i rodziców

Efekt pracy dzieci, nauczycieli i rodziców

Efekt pracy dzieci, nauczycieli i rodziców

Efekt pracy dzieci, nauczycieli i rodziców

Efekt pracy dzieci, nauczycieli i rodziców

Efekt pracy dzieci kl. II b

Efekt pracy duczniów kalsy II b

Program w roku szkolnym 2004/2005 jest realizowany w klasach

  • I a - Beata Wiśniewska
  • I b - Barbara Buchowska
  • I c - Joanna Mackiewicz
  • II a - Celina Masianis
  • II b - Bogusława Borowska

do góry


Szkoła Podstawowa w Sejnach, administrator: Joanna Milewska od wrzesień 2008,
Laura Sikorska i Alicja Staśkiel (zast. w roku szk. 2014/2015)