Projekt Sejneński Skarbiec, Szkoła Podstawowa im. mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala" w Sejnach

Szkoła Podstawowa w Sejnach

im. mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala"



Sejneński Skarbiec


Rok szkolny 2015/2016

Program „SEJNEŃSKI SKARBIEC” przygotowany i prowadzony jest przez animatorów kultury Ośrodka „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach. Program współfinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Współorganizatorem w realizacji zadania jest Szkoła Podstawowa im. mjr Henryka Dobrzańskiego „Hubala” w Sejnach.

Program będzie trwał od listopada 2015 roku do końca września 2016 roku. Realizatorami są klasy:
IV a – Teresa Klucznik
IV b – Małgorzata Tomkiewicz
IV c - Bożena Gryguć
V a – Alicja Staśkiel
V b – Dorota Fiećko


Celem projektu jest spotkanie w pracy artystycznej dzieci z środowisk o odmiennych historiach i tradycjach oraz edukacyjna i artystyczna praca nad odczytaniem historii regionu, z uwzględnieniem przeszłości, dnia dzisiejszego i przyszłości. Skupia się na pracy nad zakorzenieniem, przynależnością do miejsca, pracy nad tożsamością narodową i artystycznym poszukiwaniu wspólnych wątków w historii regionu, z którego dzieci pochodzą.
Cele realizowane będą poprzez spotkania mające charakter ciekawych lekcji i warsztatów artystycznych, z użyciem nowoczesnych narzędzi i pomocy, podczas których dzieci zostaną zapoznane z mieszkającymi w Sejnach społecznościami narodowymi i religijnymi (ich kulturą, językiem, religią, zwyczajami) - z żyjącymi dziś Litwinami, Rosjanami Staroobrzędowcami, Polakami, i mieszkającymi dawniej Żydami oraz Cyganami/ Romami.
Planowane są również wycieczki do miejsc ważnych kulturowo dla poszczególnych społeczności i wizyty w muzeach.

„Sejny i sąsiedzi”

Podczas pierwszych zajęć w ramach programu „Sejneński Skarbiec” klasy: IV a, IV b, IV c, Va, i V b wzięły udział w lekcji o charakterze warsztatowym wprowadzająca w tematykę wielokulturowości miasta.
Była to ogólna opowieść o dawnych i dzisiejszych mieszkańcach z wykorzystaniem „Filmowej Kolekcji Bajek. Opowieści Pogranicza”. Uczniowie zapoznali się z legendarnymi początkami Sejn oraz okolicznościami przybycia do miasta ludzi różnych narodowości i kultur i religii.

skarbiec
skarbiec

Podczas warsztatu ceramicznego – „Sejneńska architektura” lepiły z gliny domki – wyobrażenia dawnej architektury sejneńskiej.

skarbiec
skarbiec
skarbiec

Uczniowie klasa IV b wzięli udział w warsztacie dźwiękowym „Muzyka Sejn” i zajmowali się zbieraniem dźwięków i tworzeniem pejzażu muzycznego miasta.

skarbiec

Natomiast uczniowie klasy IV a uczestniczyła w interaktywnej lekcji opowiadającej o dzieciństwie Jerzego Ficowskiego w ramach bloku „Misteria Dzieciństwa”.

skarbiec

Zajęcia prowadzone były przez panią Bożenę Szroeder, pana Wiesława Szumińskiego i pana Michała Moniuszko.

Rosjanie i Staroobrzędowcy

Jak to się stało, że mieszkańcami Sejn i okolic są do dziś staroobrzędowcy? – tego zagadnienia dotyczyły kolejne zajęcia w ramach projektu „Sejneński Skarbiec”.
Podczas warsztatu w Ośrodku „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” uczniowie zapoznali się z historią Starowierców: od reformy Patriarchy Nikona i jej skutków, poprzez historię prześladowań staroobrzędowców i ich długą wędrówkę przez świat, aż po przybycie do Polski i osiedlenie się we wsiach Sejneńszczyzny. Dowiedzieli się również o roli religii w życiu wyznawców i znaczeniu ważnych przedmiotów w kulcie- jak księga, krzyż, świeca, ikona, lestkowa. Poznali rolę nastawnika w molennie oraz tradycje, kulturę, zwyczaje Rosjan Staroobrzędowców. Obejrzeli również wystawę zdjęć „Staroobrzędowcy na Suwalszczyźnie”

skarbiec

skarbiec

skarbiec

Druga część zajęć poświecona była pisaniu ikon. Warsztaty rozpoczęły się od wprowadzenia dzieci w świat świętego obrazu – ikony. Pan Wiesław Szumiński opowiedział o roli i miejscu ikony w życiu Staroobrzędowców, kanonie pisania ikon, o jej symbolice. Zaprezentował wizerunki najczęściej przedstawiane na ikonach a także zapoznał uczniów z procesem powstawania ikony. Następnie w skromnie zaaranżowanej przestrzeni, przy świecach dzieci pisały ikony na deseczkach, posługując się specjalnym wzornikiem (podlinnik)

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

Warsztaty pisania ikon poprowadził artysta Wiesław Szumiński, o starowierach opowiedziała pani Bożena Szroeder.

Romowie – dawni sąsiedzi.

W marcu uczniowie klas IV a, IV b, IV c, V a i V b uczestniczyli w zajęciach poświęconych dawnym mieszkańcom Sejn CYGANOM/ROMOM. Zajęcia odbyły się w Ośrodku „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach.
W scenografii, zorganizowanej na bazie wystawy romskiej przygotowanej przez Muzeum Okręgowe w Tarnowie, pani Bożena Szroeder opowiedziała o historii Romów - ich pochodzeniu z Indii, wielowiekowej wędrówce, prześladowaniach i martyrologii tego narodu na przestrzeni wieków. Uczniowie mogli się również zapoznać z kulturą Romów - ich wierzeniami, tradycyjnymi zawodami i magią - oglądając ilustracje, stroje, ozdoby, przedmioty użytkowe oraz wyroby rzemieślnicze.

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

Przy pieśniach cygańskich dziewczyny pląsały w kolorowych spódnicach Cyganek, a chłopcy wtórowali im wystukując rytm. Dodatkowo uczniowie obejrzeli filmy cygańskie (np. O Cyganie i czerwonym wężu) z Filmowej Kolekcji Bajek i Opowieści Pogranicza.

skarbiec

skarbiec

Warsztat artystyczny poprowadziła pan Wiesław Szumiński. Uczniowie wykonywali prace na drewnie ilustrujące tabory cygańskie, elementy dotyczące wierzeń cygańskich - smoki lub gryfy, które były ozdobnikami chroniącymi przed złem domy cygańskie – wozy.

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

Dawni sąsiedzi – Żydzi

W kwietniu uczniowie klas IV a, IV b, IV c, V a i V b uczestniczyli w zajęciach poświęconych dawnym mieszkańcom Sejn - Żydom.
Zajęcia odbyły się w dawnej synagodze, a prowadzili je pan Michał Moniuszko i pan Kacper Szroeder. Uczniowie poznali historię Żydów, w tym Żydów sejneńskich, pojęcia związane z ich religią i kulturą – np. Tora, język hebrajski, jesziwa, kirkut, synagoga, menora, rabin. Usłyszeli też opowieść o zwyczajach dnia powszedniego Żydów oraz o tym, jak przebiegają święta, np. szabas. Zaprezentowane zostały postacie ważne dla miasta np. przeor Bortkiewicz, Mojżesz Icchak Awigdor, znany w świecie poeta proletariatu Moris Rozenfeid., sąsiedzi - Max Furmański, Fejgele. Uczniowie mogli spróbować macy i zapalić (dziewczęta) świece menory, a także ubrać się w stój żydowski.
Zajęcia praktyczne przybrały formę małego koncertu Kapeli Klezmerskiej, ilustrującego muzycznie najważniejsze momenty żydowskiego wesela. Uczniowie nauczyli się pieśni żydowskiej „A kiedy rebe....” i tańca żydowskiego.

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

Litwini i ich tradycje.

W maju uczniowie, biorący udział w projekcie Sejneński Skarbiec, poznawali świat Litwinów zamieszkujących Sejneńszczyznę.
Podczas zajęć teoretycznych zapoznali się z historią osadnictwa litewskiego i Litwinów w Polsce, z elementami ich języka. Wysłuchali opowieści o związanym z Sejnami wybitnym poecie i biskupie Antanasie Baranauskasie i jego poezji.
Kolejnym etapem realizacji tematu była wycieczka do Puńska. Tam uczniowie zwiedzili Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, Muzeum „Stara Plebania” oraz Skansen Litewskiego Centrum Kultury. Przewodnikiem po Puńsku była etnografka Aldona Wojciechowska, która poprowadziła również zajęcia na temat sztuki ludowej - tkaniny litewskiej, sejpaków, obrusów, ręczników, dywanów, elementów strojów litewskich, pisanek, pająków, palm, wycinanek, ozdób wnętrz.
W części praktycznej odbył się warsztat wycinankarski i warsztaty na temat krajki litewskiej. Pod kierunkiem twórczyni ludowej pani Aldony Wojciechowskiej uczniowie tkali krajki i tworzyli wycinanki na wzór starych, papierowych firanek.

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

skarbiec

do góry


Szkoła Podstawowa w Sejnach, administrator: Joanna Milewska od wrzesień 2008,
Laura Sikorska i Alicja Staśkiel (zast. w roku szk. 2014/2015)